Chương 2 - Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân

Nội dung chính:

• Giai cấp công nhân ra đời và phát triển gắn liền với phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa.
• Vai trò của giai cấp công nhân trong việc lãnh đạo cách mạng xã hội chủ nghĩa.
• Liên minh công nông và các tầng lớp lao động khác dưới sự lãnh đạo của giai cấp công nhân.
• Điều kiện khách quan và chủ quan để giai cấp công nhân thực hiện sứ mệnh lịch sử.

1. Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về giai cấp công nhân và sứ mệnh lịch sử

Khái niệm giai cấp công nhân:

• Giai cấp công nhân là những người lao động làm thuê trong nền sản xuất công nghiệp hiện đại, không sở hữu tư liệu sản xuất.
• Giai cấp công nhân đại diện cho phương thức sản xuất tiên tiến, mang tính xã hội hóa cao.

Sứ mệnh lịch sử:

• Giai cấp công nhân là lực lượng có sứ mệnh lãnh đạo cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa nhằm xóa bỏ chế độ tư bản chủ nghĩa, thiết lập chế độ công hữu về tư liệu sản xuất và xây dựng chủ nghĩa cộng sản.
• C.Mác và Ph.Ăngghen nhấn mạnh rằng: “Sự sụp đổ của giai cấp tư sản và thắng lợi của giai cấp vô sản đều là tất yếu như nhau”.

2. Điều kiện quy định sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân

2.1. Điều kiện khách quan

Địa vị kinh tế:

• Giai cấp công nhân là sản phẩm của nền đại công nghiệp, giữ vai trò chủ thể trong quá trình sản xuất xã hội.
• Sự phát triển của lực lượng sản xuất làm nảy sinh mâu thuẫn với quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa, tạo điều kiện khách quan cho cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa.

Mâu thuẫn xã hội chủ yếu:

• Mâu thuẫn giữa tính xã hội hóa của lực lượng sản xuất và chế độ chiếm hữu tư nhân tư bản chủ nghĩa về tư liệu sản xuất là mâu thuẫn cơ bản cần được giải quyết.

2.2. Điều kiện chủ quan

Sự phát triển của giai cấp công nhân:

• Giai cấp công nhân cần phát triển về cả số lượng và chất lượng để đủ sức lãnh đạo cách mạng.
• Đặc biệt, công nhân phải được giác ngộ về lý luận cách mạng và khoa học Mác - Lênin.

Sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản:

• Giai cấp công nhân chỉ có thể thực hiện sứ mệnh lịch sử khi có đội tiên phong là Đảng Cộng sản lãnh đạo.
• Đảng Cộng sản đại diện cho lợi ích của giai cấp công nhân và toàn thể nhân dân lao động.

3. Nội dung và đặc điểm sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân

3.1. Nội dung sứ mệnh lịch sử

Về kinh tế:

• Xóa bỏ chế độ chiếm hữu tư nhân tư bản chủ nghĩa, thiết lập chế độ công hữu về tư liệu sản xuất.
• Phát triển lực lượng sản xuất hiện đại, nâng cao năng suất lao động và đáp ứng nhu cầu xã hội.

Về chính trị:

• Lãnh đạo cuộc đấu tranh cách mạng để giành chính quyền về tay giai cấp công nhân và nhân dân lao động.
• Thiết lập nhà nước xã hội chủ nghĩa, thực hiện chuyên chính vô sản.

Về văn hóa - tư tưởng:

• Xóa bỏ hệ tư tưởng tư sản, xây dựng hệ tư tưởng của giai cấp công nhân dựa trên chủ nghĩa Mác - Lênin.
• Phát triển văn hóa, giáo dục con người mới xã hội chủ nghĩa.

3.2. Đặc điểm sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân

• Tính tất yếu: Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là khách quan, xuất phát từ sự phát triển của lực lượng sản xuất và mâu thuẫn trong xã hội tư bản.
• Tính toàn diện: Cuộc cách mạng do giai cấp công nhân lãnh đạo là cuộc cách mạng toàn diện, triệt để trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa và xã hội.
• Tính quốc tế: Sứ mệnh của giai cấp công nhân mang tính toàn cầu vì chủ nghĩa tư bản là hệ thống quốc tế. Đoàn kết giai cấp công nhân quốc tế là yếu tố quan trọng để thực hiện sứ mệnh lịch sử.

4. Thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam hiện nay

Bối cảnh mới:

• Toàn cầu hóa, hội nhập kinh tế quốc tế và cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đặt ra cả cơ hội và thách thức mới cho giai cấp công nhân Việt Nam.

Vai trò của giai cấp công nhân:

• Giai cấp công nhân Việt Nam là lực lượng nòng cốt trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
• Thực hiện liên minh với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Yêu cầu đặt ra:

• Phát triển giai cấp công nhân về số lượng, nâng cao trình độ văn hóa, khoa học và công nghệ.
• Giác ngộ lý tưởng cách mạng, xây dựng Đảng vững mạnh để thực hiện sứ mệnh lãnh đạo.

5. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn

Lý luận:

• Khẳng định tính tất yếu của sứ mệnh lịch sử giai cấp công nhân trong thời đại mới.
• Chứng minh vai trò quyết định của giai cấp công nhân trong việc xây dựng chủ nghĩa xã hội.

Thực tiễn:

• Ở Việt Nam, giai cấp công nhân đóng vai trò then chốt trong sự nghiệp đổi mới và phát triển đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa.